Terjemahan Ritual Islam dalam Novel Rimba Harapan kepada Bahasa Perancis

(The Translation of Islamic Rituals in the Novel Rimba Harapan into French)

  • Wan Anis Ilani Wan Kamaruddin Universiti Sains Malaysia
  • Haslina Haroon Universiti Sains Malaysia

Abstrak

Elemen keagamaan merupakan aspek budaya yang sering menimbulkan masalah dalam terjemahan. Hal ini sedemikian kerana elemen keagamaan yang tertentu lazimnya hanya benar-benar dapat difahami oleh masyarakat yang mengamalkan ajaran agama tersebut. Jika elemen keagamaan tersebut ingin disampaikan kepada kumpulan pembaca yang lain yang mempunyai kepercayaan yang berlainan dan menggunakan bahasa yang berlainan, penterjemah perlu mencari mekanisme yang sesuai untuk menyampaikan maksud elemen keagamaan tersebut. Dengan mengambil kira hal ini, kajian ini bertujuan untuk mengenal pasti cara elemen ritual Islam yang terkandung dalam novel Rimba Harapan diterjemahkan ke dalam bahasa Perancis. Untuk menjalankan kajian ini, pertama sekali elemen ritual Islam dalam novel ini dikenal pasti. Kemudian, setiap ritual Islam yang dikenal pasti ini dicari padanannya dalam teks terjemahan bahasa Perancis. Seterusnya, data yang dikutip yang terdiri daripada pasangan perkataan bahasa Melayu-bahasa Perancis dianalisis dengan menggunakan kerangka prosedur terjemahan yang dicadangkan oleh Franco Aixelá (1996). Berdasarkan analisis yang dilakukan, terdapat 31 elemen ritual Islam dalam novel bahasa Melayu. Analisis terhadap pasangan perkataan bahasa Melayu-bahasa Perancis menunjukkan bahawa penterjemah menggunakan kedua-dua prosedur pengekalan dan penggantian dalam proses terjemahan. Melalui penggunaan kedua-dua prosedur ini, dapat disimpulkan bahawa penterjemah bukan sahaja cuba untuk mengekalkan keaslian teks sumber, iaitu melalui penggunaan prosedur pengekalan tetapi juga cuba untuk memastikan pembaca sasaran dapat memahami teks terjemahan dengan baik, iaitu melalui penggunaan prosedur penggantian.


Kata kunci: Elemen budaya, ritual keagamaan, Islam, prosedur terjemahan, kesusasteraan Melayu

Biografi Penulis

Haslina Haroon, Universiti Sains Malaysia

Haslina Haroon merupakan Prof. Madya di Bahagian Pengajian Penterjemahan dan Interpretasi di Pusat Pengajian Ilmu Kemanusiaan.

Rujukan

Agama. (t.t.). Dlm. Pusat Rujukan Persuratan Melayu, DBP. Dicapai 4 Mac 2019 daripada http://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=agama.

Alhamdulillah. (t.t.). Dlm. Pusat Rujukan Persuratan Melayu, DBP. Dicapai 4 Mac 2019 daripada http://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=alhamdulillah.

Baker, M. (2011). In Other Words: A Coursebook on Translation (2nd ed.). London & New York: Routledge.

Cambridge Dictionary. (2019). Dicapai daripada https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/ritual.

Clack, B. & Clack, B.R. (2008). The Philosophy of Religion: A Critical Introduction. Cambridge: Polity Press.

Dictionnaires Français Larousse. (2019). Dicapai daripada https://www.larousse.fr/dictionnaires/francais/savoir/71232/locution?q=dieu+seul+le+sait#174856.

Dieu seul le sait. (t.t.). Dlm. Dictionnaires Français Larousse. Dicapai daripada https://www.larousse.fr/dictionnaires/francais/savoir/71232/locution?q=dieu+seul+le+sait#174856.

Dieu soit loué. (t.t.). Dlm. Dictionnaires Français Larousse. Dicapai daripada https://www.larousse.fr/dictionnaires/francais/Dieu/25419/locution?q=dieu+soit+loue#170851.

Elewa, A. (2014). Features of Translating Religious Texts. Journal of Translation, 10(1), 25-33.

Franco Aixelá, J. (1996). Culture-specific items in translation. R. Álvarez & M.C.A. Vidal, (Eds.), Translation, Power, Subversion. Clevedon: Multilingual Matters.

Green, Graham. (1940). The Power and the Glory. United Kingdom: n.p.

Holt, M. (2004). Translating Islamist discourse. S. Faiq, (Ed.), Cultural Encounters in Translation from Arabic. Clevedon: Multilingual Matters.

Hesse, Hermann K. (1951). Siddhartha. U.S.: A New Direction Books.

Idris Mansor. (2012). Acceptability in the Translation into Malay of Rihlat Ibn Battutah. Kemanusiaan: The Asian Journal of Humanities, 19(2), 1-18.

Ilias Zaidi. (2007). Alam Melayu-Muslim dalam sastera. Nor Azah Abd. Aziz & Rozlan Mohamed Noor, (Eds.), Warna Perang: Hadiah Sastera 2006 Kumpulan Utusan. Kuala Lumpur: Utusan Publications & Distributors.

Kamus Dewan. (2005). Edisi keempat. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Kamus Pelajar. (2008). Edisi kedua. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Kamus Perancis Melayu Dewan. (2002). Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Keris Mas. (1986). Rimba Harapan. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Keris Mas. (2009). La Jungle de l'Espoir. Kuala Lumpur: Institut Terjemahan & Buku Malaysia.

Khaled Hosseini. (2003). The Kite Runner. New York: Riverhead Books.

Khutbah. (t.t.). Dlm. Pusat Rujukan Persuratan Melayu, DBP. Dicapai 4 Mac 2019 daripada http://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=khutbah.

Larson, M.L. (1984) Meaning-Based Translation: A Guide to Cross-Language Equivalence. Lanham & New York: University Press of America.

Mehawesh, M. & Sadeq, A. (2014). Islamic Religious Expressions in the Translation of Naguib Mahfouz Novel "The Beginning and the End". Research on Humanity and Social Sciences, 4(12), 7-18.

Memberi salam. (t.t.). Dlm. Pusat Rujukan Persuratan Melayu, DBP. Dicapai 4 Mac 2019 daripada http://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=memberi+salam.

Molloy, M. (2002). Experiencing the World's Religions: Tradition, Challenge and Change (2nd ed.). California: Mayfield Publishing.

Muhaidat, F. & Neimneh, S. (2011). Translators as Intercultural Mediators: Translating Religious Expressions in Naguib Mahfouz's Palace of Desire into English. Higher Education of Social Sciences, 1(1), 14-23.

Naguib Mahfouz. (1981). Children of Gebelawi. Translated by Peter Theroux. Heinemann.

Naguib Mahfouz. (2011). Palace of Desire. Translated by William Maynard Hutchins, Lorne M. Kenny and Olive E. Kenny. New York: Anchor Books.

Naguib Mahfouz. (2016). The Beginning and the End. Translated by Ramses Hanna. Awad and edited by Mason Rossiter Smith. Cairo: American University in Cairo.

Naik haji. (t.t.). Dlm. Pusat Rujukan Persuratan Melayu, DBP. Dicapai daripada http://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=naik+haji.

Nazar. (t.t.). Dlm. Pusat Rujukan Persuratan Melayu, DBP. Dicapai daripada http://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=nazar

Newmark, P. (1988). A Textbook of Translation. London: Prentice Hall.

Pirnajmuddin, H. & Zamani, B. (2012). A Study of the Translations of Terms Related to Practical Laws of Religion (furū al-dīn): Raising Students' Awareness of Culture-bound Items. Applied Research in English, 1(2), 71-82.

Pusat Rujukan Persuratan Melayu, DBP. (2017). Dicapai daripada http://prpm.dbp.gov.my/

Reese, W.L. (1980). Dictionary of Philosophy and Religion: Eastern and Western Thought. New Jersey: Humanities Press.

Ritual. (t.t.). Dlm. Cambridge Dictionary. Dicapai 4 Mac 2019 daripada https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/ritual.

Sembahyang hajat. (t.t.). Dlm. Pusat Rujukan Persuratan Melayu, DBP. Dicapai 4 Mac 2019 daripada http://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=sembahyang+hajat.

Sermon. (t.t.). Dlm. Dictionnaires Français Larousse. Dicapai pada 4 Mac 2019 daripada https://www.larousse.fr/dictionnaires/francais/sermon/72306?q=sermon#71497.

Sermon. (2002). Dlm. Kamus Perancis Melayu Dewan. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Souhaitait. (t.t.). Dlm. Dictionnaires Français Larousse. Dicapai pada 4 Mac 2019 daripada https://www.larousse.fr/dictionnaires/francais/ souhaiter/73654?q=souhaitait#72828.

Souhaiter. (2002). Dlm. Kamus Perancis Melayu Dewan. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Talkin. (t.t.). Dlm. Pusat Rujukan Persuratan Melayu, DBP. Dicapai daripada 4 Mac 2019 http://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=talkin.

Smart, N. (1969). The Religious Experience of Mankind. New York: Charles Scribner's Sons.

Teilanyo, D. (2007). Culture in Translation: The Example of J.P Clark's The Ozidi Saga. Babel. 53(1), 1-21.

Wallahuaklam. (t.t.). Dlm. Pusat Rujukan Persuratan Melayu, DBP. Dicapai 4 Mac 2019 daripada http://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=wallahuaklam
Telah diterbitkan
2019-12-05
Bagaimana untuk memetik sitasi
Wan Kamaruddin, W., & Haroon, H. (2019). Terjemahan Ritual Islam dalam Novel Rimba Harapan kepada Bahasa Perancis. Malay Literature, 32(2), 279-310. doi:10.37052/ml.32(2)no6